Niềng răng mất bao lâu và các giai đoạn điều trị

"Niềng răng mất bao lâu?" là câu hỏi gần như ai cũng đặt ra trước khi bắt đầu. Câu trả lời thành thật là: tuỳ từng người. Phần lớn ca niềng kéo dài trong khoảng một năm rưỡi đến hai năm rưỡi, có ca ngắn hơn, có ca dài hơn. Bài này giải thích một ca niềng gồm những giai đoạn nào, điều gì làm thời gian dài hay ngắn, và bạn có thể làm gì để ca niềng của mình không bị kéo dài.

Các giai đoạn của một ca niềng răng

Một ca niềng thường đi qua các bước sau. Thứ tự và thời lượng mỗi bước thay đổi theo tình trạng răng.

Khám và lập kế hoạch

Bác sĩ khám trong miệng, chụp phim X-quang toàn cảnh và phim sọ nghiêng, chụp ảnh và lấy dấu hoặc quét răng. Từ đó bác sĩ phân tích khớp cắn, xác định răng cần dịch chuyển và chọn khí cụ phù hợp. Kế hoạch được giải thích cho bạn trước khi bắt đầu, kèm thời gian dự kiến. Tại Nha khoa Asahii, bước này do BS. Chu Thùy Trinh, Giám đốc chuyên môn phụ trách chỉnh nha, thực hiện cho từng người: kế hoạch được lập thành văn bản với từng hạng mục và chi phí, bạn xem, hỏi lại và xác nhận rồi mới gắn khí cụ.

Chuẩn bị trước khi gắn khí cụ

Răng cần được làm sạch và điều trị ổn các vấn đề đang có: sâu răng, viêm nướu, vôi răng. Một số ca cần nhổ răng để có chỗ cho răng dịch chuyển, hoặc cần nong hàm trước. Giai đoạn này giúp răng dịch chuyển trên nền tảng khoẻ.

Gắn khí cụ và làm đều răng

Với mắc cài, bác sĩ gắn mắc cài lên răng và đi dây cung. Với khay trong suốt, bạn nhận bộ khay đầu tiên. Vài tháng đầu, răng được làm đều và sắp xếp lại trên cung hàm. Đây là lúc thấy răng thay đổi rõ.

Đóng khoảng và chỉnh khớp cắn

Sau khi răng đã đều, bác sĩ đóng các khoảng trống (nhất là sau nhổ răng), chỉnh tương quan hai hàm và khớp cắn. Giai đoạn này thường lâu nhất và ít thấy thay đổi bằng mắt thường, nên nhiều người sốt ruột. Đây lại là lúc quyết định kết quả ăn nhai lâu dài.

Tinh chỉnh và tháo khí cụ

Những tháng cuối, bác sĩ tinh chỉnh từng răng cho đúng vị trí, kiểm tra khớp cắn ở nhiều tư thế, rồi tháo khí cụ và làm sạch răng.

Đeo hàm duy trì

Tháo niềng không phải là kết thúc. Răng có xu hướng dịch chuyển lại, nên bạn cần đeo hàm duy trì theo hướng dẫn. Xem thêm bài Sau khi tháo niềng: vì sao phải đeo hàm duy trì.

Yếu tố làm thời gian niềng dài hay ngắn

• Tình trạng răng ban đầu. Răng chen chúc nhiều, hô, móm hay khớp cắn sai nhiều thường cần thời gian dài hơn răng chỉ hơi lệch.
• Có nhổ răng hay không. Ca nhổ răng cần thêm thời gian để đóng khoảng.
• Tuổi. Ở trẻ đang lớn, xương hàm còn phát triển nên có thể tận dụng tăng trưởng. Người lớn vẫn niềng được, nhưng răng thường dịch chuyển chậm hơn.
• Loại khí cụ. Mỗi loại có điểm mạnh riêng; thời gian phụ thuộc nhiều vào ca hơn là vào khí cụ. Asahii có mắc cài kim loại và mắc cài sứ (gồm hệ tự buộc Damon) cũng như khay trong suốt Invisalign, kể cả Invisalign First cho trẻ. Xem bài Mắc cài kim loại, mắc cài sứ hay khay trong suốt.
• Tái khám đúng hẹn. Mỗi lần tái khám là một lần bác sĩ điều chỉnh lực. Lỡ hẹn nhiều lần, răng dừng dịch chuyển trong khi thời gian vẫn trôi.
• Hợp tác của người niềng. Đeo thun, đeo khay đủ giờ, giữ mắc cài không bung: những việc nhỏ này cộng lại thành nhiều tháng.

Lịch tái khám điển hình

Với mắc cài, bạn thường tái khám mỗi 4 đến 6 tuần. Với khay trong suốt, khoảng cách có thể dài hơn vì bạn tự đổi khay tại nhà theo lịch. Mỗi buổi tái khám, bác sĩ kiểm tra răng dịch chuyển đúng hướng chưa, thay dây hoặc giao khay mới, và dặn việc cần làm cho đến lần sau. Nếu phải đi xa hoặc bận, hãy báo trước để phòng khám sắp lịch, tránh bỏ trống nhiều tuần. Asahii mở cửa cả bảy ngày trong tuần, 08:30–19:00, nên người đi làm có thể chọn buổi cuối tuần; lịch tái khám được nhắc tự động qua Zalo Mini App của phòng khám.

Làm gì để không kéo dài ca niềng

• Đến đúng hẹn tái khám. Nếu phải dời, dời sớm chứ không bỏ.
• Đeo thun, đeo khay đủ số giờ bác sĩ dặn.
• Tránh thức ăn cứng, dai, dính làm bung mắc cài. Mắc cài bung một lần có thể làm chậm răng đó vài tuần.
• Vệ sinh răng kỹ. Viêm nướu hay sâu răng trong lúc niềng buộc phải dừng chỉnh để điều trị. Xem bài Ăn uống và vệ sinh răng khi đang niềng.
• Khi thấy bất thường (mắc cài bung, dây đâm, khay nứt), liên hệ phòng khám ngay thay vì đợi đến hẹn.

Khi nào cần đi khám ngay

• Đau nhiều không giảm sau vài ngày gắn khí cụ hoặc sau khi siết.
• Mắc cài bung, dây cung đâm vào má, lưỡi gây loét không tự xử lý được.
• Răng lung lay rõ, nướu sưng, chảy máu nhiều.
• Khay trong suốt nứt, gãy hoặc không còn ôm khít răng.

Thời gian niềng của mỗi người chỉ ước tính được sau khi bác sĩ khám trực tiếp và đọc phim. Xem thêm về dịch vụ chỉnh nha tại Nha khoa Asahii hoặc đặt lịch khám qua hotline 0928 888 121, Zalo hay Mini App để được tư vấn cho đúng trường hợp của bạn.