Ăn uống và vệ sinh răng khi đang niềng

Niềng răng làm thay đổi hai việc bạn làm hằng ngày: ăn và chải răng. Mắc cài và dây cung tạo nhiều góc khuất cho thức ăn bám, còn khay trong suốt thì phải tháo ra mỗi khi ăn. Chăm sóc đúng cách giúp răng và nướu khoẻ suốt thời gian niềng, tránh những đốm trắng mất khoáng quanh mắc cài và không phải dừng điều trị giữa chừng để chữa sâu răng.

Những ngày đầu gắn khí cụ

Vài ngày sau khi gắn mắc cài hoặc đeo khay mới, răng thường ê và hơi nhức khi cắn. Má, môi có thể bị cọ. Đây là phản ứng bình thường và giảm dần trong khoảng một tuần.

• Ăn mềm: cháo, súp, cơm mềm, trứng, sữa chua, chuối, cá.
• Dùng sáp chỉnh nha phòng khám phát để che chỗ mắc cài cọ vào má.
• Súc miệng nước muối ấm nếu có vết loét nhỏ.
• Nếu cần thuốc giảm đau, hỏi bác sĩ loại và liều phù hợp thay vì tự mua.

Nếu bạn niềng tại Nha khoa Asahii, hướng dẫn chăm sóc sau gắn mắc cài có sẵn trong Zalo Mini App của phòng khám, để xem lại bất cứ lúc nào thay vì cố nhớ hết những gì bác sĩ dặn ở ghế.

Thức ăn nên hạn chế khi đeo mắc cài

• Đồ cứng: đá lạnh, hạt cứng, xương, kẹo cứng, bánh mì vỏ cứng, mía. Dễ làm bung mắc cài hoặc cong dây.
• Đồ dai, dính: kẹo dẻo, kẹo cao su, bò khô, bánh nếp. Dính vào mắc cài, khó làm sạch.
• Thức ăn phải cắn xé bằng răng cửa: táo nguyên quả, bắp luộc, sườn. Nên cắt nhỏ, lóc ra rồi ăn bằng răng hàm.
• Đồ ngọt và nước có ga: tăng nguy cơ sâu răng và vết mất khoáng quanh mắc cài. Nếu uống, dùng ống hút và súc miệng ngay sau đó.

Với khay trong suốt, bạn tháo khay khi ăn, nên ăn được gần như bình thường. Chỉ uống nước lọc khi đang đeo khay; trà, cà phê, nước ngọt làm khay ố và sâu răng dưới khay.

Cách chải răng quanh mắc cài

• Chải sau mỗi bữa ăn, ít nhất hai lần mỗi ngày, mỗi lần đủ hai phút.
• Dùng bàn chải lông mềm, đầu nhỏ. Đặt bàn chải nghiêng từ trên xuống rồi từ dưới lên để chải mặt trên và mặt dưới mắc cài.
• Chải viền nướu nhẹ nhàng, nghiêng bàn chải 45 độ về phía nướu.
• Kem đánh răng có fluor. Có thể hỏi bác sĩ về kem hoặc nước súc miệng fluor nồng độ cao hơn nếu bạn dễ sâu răng.
• Kiểm tra trước gương sau khi chải: mắc cài phải sáng, không còn mảng trắng bám quanh.

Với khay trong suốt: chải răng và chải cả khay bằng bàn chải mềm với nước, không dùng nước nóng vì khay có thể biến dạng.

Dụng cụ hỗ trợ nên có

• Bàn chải kẽ: luồn dưới dây cung để làm sạch giữa các mắc cài.
• Chỉ nha khoa có đầu cứng hoặc dụng cụ luồn chỉ: để đưa chỉ qua dưới dây cung.
• Máy tăm nước: hỗ trợ làm sạch kẽ răng và quanh mắc cài, nhưng không thay thế được chải răng.
• Gương nhỏ và đèn: để tự kiểm tra các góc khuất.
• Hộp đựng khay (với khay trong suốt): tránh bọc khay vào khăn giấy rồi vô tình vứt đi.

Khi mắc cài bung, dây cọ

• Mắc cài bung nhưng vẫn dính trên dây: để yên, dùng sáp che lại, gọi phòng khám để hẹn gắn lại sớm.
• Mắc cài rơi hẳn ra: giữ lại, mang theo khi đến phòng khám.
• Đầu dây cung thò ra đâm vào má: dùng sáp che. Nếu đau nhiều, có thể dùng đầu tẩy bút chì sạch đẩy nhẹ đầu dây vào. Không tự cắt dây bằng dụng cụ không sạch.
• Thun hoặc dây buộc rơi: báo ở lần tái khám gần nhất, trừ khi gây khó chịu.
• Khay trong suốt nứt hoặc mất: gọi phòng khám; bác sĩ sẽ hướng dẫn đeo lại khay trước hay chuyển sang khay kế tiếp.

Mỗi lần mắc cài bung mà không gắn lại kịp, răng đó có thể dừng dịch chuyển vài tuần và kéo dài ca niềng. Asahii mở cửa cả bảy ngày trong tuần, 08:30–19:00, nên mắc cài bung vào cuối tuần vẫn hẹn gắn lại được mà không phải đợi sang tuần.

Khi nào cần đi khám ngay

• Đau nhức nhiều, không giảm sau vài ngày hoặc sau khi dùng thuốc giảm đau theo hướng dẫn.
• Nướu sưng, chảy máu nhiều, có mùi hôi kéo dài dù đã chải kỹ.
• Vết loét ở má, môi không lành sau một tuần.
• Dây cung đâm sâu gây chảy máu, hoặc nuốt phải mảnh khí cụ.

Cách chăm sóc cụ thể có thể khác tuỳ khí cụ bạn đang dùng, nên hãy làm theo hướng dẫn của bác sĩ ở buổi gắn khí cụ. Xem thêm về dịch vụ chỉnh nha hoặc đặt lịch tái khám qua hotline 0928 888 121, Zalo hay Mini App nếu cần kiểm tra.