Mất răng lâu năm: các cách phục hồi và khi nào nên làm

Mất một răng hàm, nhất là răng ở phía trong, nhiều người để lâu vì "không thấy ai nhìn thấy" và vẫn nhai được bên còn lại. Nhưng khoảng trống đó không đứng yên. Theo thời gian, răng bên cạnh nghiêng vào, răng đối diện trồi xuống, xương hàm tại chỗ mất răng tiêu dần. Bài này nói về những thay đổi đó, các cách phục hồi răng đã mất và vì sao việc khám, chụp phim trước khi chọn lại quan trọng.

Mất răng ảnh hưởng gì đến ăn nhai và răng kế cận

• Răng kế cận nghiêng, răng đối diện trồi. Răng luôn tìm điểm tựa. Mất răng lâu, răng hai bên nghiêng vào khoảng trống, răng hàm đối diện trồi dài ra. Khoảng trống bị méo, sau này làm phục hình khó hơn.
• Xương hàm tiêu. Xương quanh chân răng được duy trì nhờ lực nhai truyền qua răng. Mất răng, xương tại chỗ đó mỏng và thấp dần. Càng để lâu, càng ít xương để cấy implant, có thể phải ghép xương.
• Nhai lệch một bên. Dẫn đến mỏi khớp thái dương hàm, mòn răng bên nhai nhiều, và bên không nhai dễ bám vôi.
• Thức ăn nhồi nhét. Khoảng trống và kẽ hở do răng nghiêng là nơi thức ăn kẹt, gây sâu răng và viêm nướu các răng kế cận.
• Mất nhiều răng: má hóp, nếp nhăn quanh miệng rõ hơn, phát âm thay đổi.

Các lựa chọn phục hồi

Hàm giả tháo lắp

Răng giả gắn trên nền nhựa hoặc khung kim loại, tựa lên nướu và móc vào răng thật còn lại. Có thể thay nhiều răng cùng lúc, làm nhanh, chi phí thấp nhất. Nhược điểm: lực nhai yếu hơn, có thể lỏng theo thời gian do xương tiếp tục tiêu, cần tháo ra vệ sinh hằng ngày, móc có thể làm mòn răng tựa.

Cầu răng sứ

Mài nhỏ hai răng kế cận khoảng mất răng để làm trụ, gắn một dải răng sứ liền nhau bắc qua. Cố định, nhai tốt, thẩm mỹ, làm trong vài buổi. Nhược điểm: phải mài răng thật đang lành, răng trụ chịu thêm lực nên có nguy cơ bị tổn thương về sau, xương dưới nhịp cầu vẫn tiêu, khó làm sạch dưới nhịp cầu.

Cấy ghép implant

Một trụ titan được đặt vào xương hàm thay cho chân răng, sau khi tích hợp với xương sẽ gắn răng sứ lên trên. Không mài răng kế cận, lực nhai gần răng thật, giúp giữ xương tại chỗ. Nhược điểm: cần phẫu thuật nhỏ, thời gian hoàn tất vài tháng, chi phí cao hơn, và cần đủ xương cùng sức khoẻ toàn thân cho phép. Tại Nha khoa Asahii, cấy ghép do BS. Trần Văn Thắng, bác sĩ phẫu thuật và cấy ghép Implant, thực hiện với các hệ trụ Straumann và Neodent (Thụy Sỹ), Megagen AnyRidge và Dio (Hàn Quốc), Kontact Biotech (Pháp) và Adin; người mất nhiều răng hoặc cả hàm có thêm phương án phục hình toàn hàm trên implant (All-on). Xem bài Quy trình cấy ghép Implant diễn ra như thế nào.

Chọn cách nào

Không có cách nào đúng cho mọi người. Bác sĩ cân nhắc:

• Vị trí và số răng mất; răng kế cận còn tốt hay đã có trám, sâu lớn, chết tuỷ.
• Lượng và chất lượng xương tại chỗ mất răng (chỉ thấy rõ trên phim).
• Sức khoẻ toàn thân: tiểu đường, loãng xương, thuốc đang dùng, hút thuốc.
• Tuổi, nhu cầu ăn nhai, thẩm mỹ, thời gian và chi phí bạn sẵn sàng.

Ví dụ, mất một răng hàm với răng hai bên còn nguyên vẹn, nhiều bác sĩ ưu tiên implant để không phải mài răng lành. Mất răng mà hai răng kế cận đã bọc sứ hay trám lớn, cầu răng có thể hợp lý. Mất nhiều răng ở người lớn tuổi có bệnh toàn thân, hàm tháo lắp vẫn là lựa chọn tốt.

Vì sao cần khám và chụp phim trước khi chọn

Nhìn bằng mắt không thấy được xương bên dưới. Phim X-quang toàn cảnh cho thấy chiều cao xương, chân răng kế cận, xoang hàm và ống thần kinh. Với implant, bác sĩ thường cần thêm phim CT cone-beam để đo chính xác chiều rộng và chiều cao xương ở ba chiều, từ đó quyết định có cần ghép xương hay nâng xoang không. Khám trực tiếp cũng giúp bác sĩ đánh giá khớp cắn, khoảng trống còn đủ không, nướu có khoẻ không. Chỉ sau bước này, phương án và chi phí mới nói chính xác được. Ở Asahii, bác sĩ chỉ cho bạn từng điểm trên phim, đặt các lựa chọn cạnh nhau và báo giá rõ ràng; kế hoạch được lập thành văn bản với từng hạng mục và chi phí, bạn xác nhận rồi mới bắt đầu, và phim cùng hồ sơ được lưu trong hệ thống để bạn xem lại.

Khi nào nên làm

Càng sớm càng thuận lợi, vì xương chưa tiêu nhiều và răng kế cận chưa nghiêng. Sau nhổ răng, bác sĩ thường hẹn đánh giá lại sau vài tuần đến vài tháng để chọn thời điểm phục hồi. Mất răng lâu năm vẫn phục hồi được, chỉ là có thể cần thêm bước ghép xương hoặc chỉnh lại răng kế cận trước.

Khi nào cần đi khám ngay

• Đau, sưng ở vùng mất răng hoặc răng kế cận.
• Răng kế cận lung lay, ê buốt kéo dài.
• Hàm giả đang dùng gây loét, đau, không ăn được.
• Khoảng trống bắt đầu kẹt thức ăn thường xuyên, hôi miệng.

Phương án phục hồi phù hợp chỉ xác định được khi bác sĩ khám và đọc phim của bạn. Xem thêm về Phục hình & Implant tại Nha khoa Asahii hoặc đặt lịch khám và chụp phim qua hotline 0928 888 121, Zalo hay Mini App của phòng khám.